വൃത്തം: തോടകം
പ്രാസം: അനു + യമകം
അപഗാഖിലലൗകികതൃഷ്ണവിവാത്
ഉപഗാരതിമാനസവൃത്തിശമം
തപകാമന നൈഷ്ഠികചര്യ ദിനം
ജപമാരതി സാധന സർവദമം
(അപഗ - ഓടിപ്പോകുന്ന വിവാത് - നാലുപാടുനിന്നും അടിക്കുന്ന ഉപഗ - പിന്തുടരുന്ന അരതി - ഭോഗാസക്തിയില്ലായ്മ ശമം - ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കൽ ദമം - ബാഹേന്ദ്രിയങ്ങളെ കർമത്തിൽനിന്നും വിമുക്തമാക്കൽ)
അഥ സാമയികപ്രതിചര്യബഹിഃ
പഥതാകൃതശൂകൃതരൂപവതീ
പൃഥകാകുലമാമനുഗമ്യ തദാ
മിഥസാചിതരാജിതധൂത മുദാ
(സാമയിക - സമയത്തിനു ചേർന്ന പ്രതി - അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചര്യ - ആചാരം ബഹിഃ - പുറത്ത് പഥത് - പോകുമ്പോൾ ആകൃത - അടുത്തുവന്ന ശൂകൃത - ശൂ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കിയ പൃഥക് - പ്രത്യേകമായി ആകുല - എന്തുചെയ്യണമെന്നറിയാതെ പരുങ്ങുന്ന മാം എന്നെ അനുഗമ്യ - പിന്തുടർന്നു തദാ - ആ സമയത്ത് മിഥസ് - അന്യോന്യം ആചിത - ശേഖരിക്കപ്പെട്ട, സംഭരിക്കപ്പെട്ട ധൂത - ഊതിജ്വലിപ്പിച്ച )
ഭവതീ തവ താരുണ ചിത്രമുഖം
ഭവനസ്മരഡാമരകാമസൃജൻ
ഭവതാരണതാരണിജൈത്രപഥേ
ഭവതുപ്രതിബന്ധനിബന്ധമദം
(ഡാമര - കലഹം സൃജൻ - സൃഷ്ടിച്ച ഭവം - സംസാരം അഥവാ ലൗകികലോകം താരണ - തരണം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്ന താരണി - തോണി)
പ്രണദാന്തരനിത്യമനാഹതവത്
പ്രണതശ്ചിരകാലമരാഗമഹം
പ്രണവസ്വരകൃത്യതിദേശതത
പ്രണയാർദ്രമനോഹരസാരരസം
(പ്രണദ - പ്രതിധ്വനിപ്പിക്കുക അന്തര - ഉള്ളിൽ അനാഹതം - ഖണ്ഡിക്കപ്പെടാത്ത വത് - പോലെയുള്ള അരാഗം - രാഗമില്ലാതെ അതിദേശം - പകരം വെയ്ക്കുക തത - അപ്പോൾ മുതൽ)ഷഡാധാരങ്ങളിൽ നാലാമത്തേത് എത്തുമ്പോഴാണ് അനാഹതധ്വനിയെ അനുസന്ധാനം ചെയ്യുന്നത്, അതായത് അത്രത്തോളം ആധ്യാത്മികമായി ഉയർന്നതിനുശേഷമായിരുന്നു ഈ വീഴ്ച
രദനദ്യുതികുന്ദകവൃന്ദസമം
തദനുസ്മൃതി മാരമകാന്ദശരം
മദനോത്സുകസാധനരീതിവിധൗ
ഹൃദയാന്തരതുന്ദില നന്ദവനം
(രദന - പല്ല് കുന്ദകം - കുരുക്കുത്തി മുല്ല തദനു - അതിനുശേഷം മകാന്ദം - താമരയല്ലി വിധൗ- സമയത്ത് തുന്ദില - വഹിക്കുന്ന)
മുഖചന്ദ്രിക കൈരവഫുല്ലകരം
മുഖരീകൃതകോകിലനാദരവം
സുഖദായക താവക കേകിനടം
നഖകാന്തി ദശേന്ദുമരീചിഗണം
(കൈരവം - വെളുത്ത ആമ്പൽ ദശേന്ദുമരീചി - പത്ത് ചന്ദ്രപ്രകാശം)
സരസീരുഹസമ്മതഭാസമുഖം
സരസാംഗമനംഗനിഷംഗസമം
വിരസാത്മകവേദവിരാഗഹരം
തരസാ തവ ഭാസുരലാസ്യനടം
(സരസീരുഹം - താമര സരസാംഗം - സരസമായ അംഗം അനംഗൻ - കാമദേവൻ നിഷംഗം - ആവനാഴി വേദവിരാഗം - വേദപാഠംകൊണ്ടു വന്ന വിരക്തി തരസാ - പെട്ടെന്ന്)
കലികദ്വയമേദുര മേരുഗിരിം
കലിതാതുലതുംഗകുചാകൃതി തേ
കലിവേശഹൃതന്തതപാന്തമിദം
കലിലാലസലോലവിലാസനികം
(കലിക - പൂമൊട്ട് മേദുര - തടിച്ച മേരു - ഒരു പർവ്വതം കലിത - കണക്കാക്കിയ അതുല - തുല്യതയില്ലാത്ത തുംഗ - ഉയർന്ന തേ - നിനക്ക്/നിൻ്റെ കലിവേശ - കലി പ്രവേശിച്ച തപാന്ത - തപം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന കലില - നിറഞ്ഞ/കലർന്ന അലസ - ഏകാഗ്രത പോയി മടിപിടിച്ച നികം - ആഗ്രഹിക്കുന്ന)
വനികാന്തരശാദ്വലശാലതടം
വനിവർജ്ജിത പൂജനജാഗരിതം
വനിതാഭണിതിക്വണതുല്യരവം
വനിനസ്തവകാന്തനിശാന്തസുഖം
(വനികാ - ചെറിയ കാട് ശാദ്വല - പച്ചപ്പുള്ള വനി - ആഗ്രഹം ഭണിതി - പറയുക ക്വണം - സംഗീതോപകരണം രവം - ശബ്ദം വനിനഃ - യാചിച്ചവൻ കാന്ത - മനോഹരമായ നിശാന്ത - അന്തഃപുരം)
തരുണോഗജഗമ്യനിഭസ്തരളം
തരുണീചരണം കതിധാ പതനം
തരുഷാ മമമാനസവൃത്ത്യുപരിം
തരുമൂലതപോധിക പാരമികം
(തരുണഃ - യുവാവ് ഗജഗമ്യ - ആനനട നിഭഃ - പോലെ തരുണീ - യുവതി കതിധാ - എത്ര പ്രകാരം തരുഷാ - വിജയം തരുമൂലം - മരച്ചുവട് തപോധിക - തപസ്സിലുമധികം പാരമികം - മെച്ചപ്പെട്ട)
ഇനി ഞാനെഴുതിയതല്ലാത്തതും നിങ്ങൾ കേട്ടിരിക്കാൻ വഴിയുള്ളതുമായ മറ്റൊരു ശ്ലോകം ഉദ്ധരിക്കട്ടെ,
ഉഡുരാജമുഖീ മൃഗരാജകടീ
ഗജരാജവിരാജിതമന്ദഗതി
യദി സാ യുവതീ ഹൃദയേ വസതി
ക്വ ജപ ക്വ തപ ക്വ സമാധിവിധി!!
ചന്ദ്രമുഖിയും സിംഹത്തെപ്പോലെയുള്ള അരക്കെട്ടും ആന നടക്കുന്നതുപോലെ പതിയെ നടക്കുന്നവളുമായ ആ യുവതി ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുകയാണെങ്കിൽ പിന്നെ എന്തു ജപം എന്തു തപം എന്തു വിധിയാംവണ്ണളുള്ള സമാധി?